google-site-verification: googlea169ef6bc8d678e3.html
enflasyon farkı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
enflasyon farkı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

4 11 2013

memura ek zam

Aralık ayı enflasyonunun yüzde 0,46 çıkması ile 2013 yılı ikinci yarısı enflasyonu, aynı dönemde memur maaşlarına yapılan yüzde 3'ün üzerinde gerçekleşmiş oldu.Bu durumda memur maaşlarına enflasyonun yüzde 3'ü aşan kısmı kadar, yani yüzde 0,27 oranında ek zam yapılması gerekecek.1 Ocak'tan geçerli olacak ek zam memur maaş katsayıları ile 2014 kıdem tazminat tavanında aynı oranda artışa neden olacak.


**************
Kasım ayı tüketici enflasyonu beklentilerin altında % 0,01 çıktı. Aralık ayı enflasyonu yüzde 0,2'yi aştığı taktirde aşan kısmı Ocak ayından geçerli olmak üzere memur maaşlarına ek zam olarak yansıtılacak. 

 **************
2013 Yılı Ekim ayı enflasyonu beklenmedik şekilde yüzde 1,80 gibi çok yüksek bir oranda çıktı.Ekim ayı ile birlikte yılın ikinci yarısının ilk dört ayına ait (Temmuz: %0,31, Ağustos: -%0,10, Eylül: %0,77) enflasyon oranı ise %2,8'e ulaştı.
Yılın ilk yarısındaki enflasyon oranının yüzde 4'e ulaşmasından dolayı maaşlarına 1 Temmuz tarihinden geçerli olmak üzere %1 ek zam yapılan memurların, Kasım ve Aralık  enflasyon oranları normal seyrinde gerçekleşip yılın ikinci yarısına ait enflasyon oranı yüzde 3'ü aştığı  taktirde, 1 Ocak 2014'ten geçerli olmak üzere aynı yıl için ikinci kez ek zam almaları kuvvetle ihtimal.
Anlaşılan, oldu-bittiye getirilerek imzalanan dezavantajlı toplu sözleşmeden dolayı 2014 yılı için enflasyon farkının söz konusu olmadığı memur maaşlarına bu şekilde kısmen iyileşme yapılmış olacak.

3 06 2013

2013 memur maaşına enflasyon farkı



1 Temmuz'dan geçerli %1 ek zam
Haziran ayı tüketici fiyatları enflasyonunun yüzde 0,76 olarak açıklanması ile yılın ilk altı aylık enflasyon oranı %4 olarak gerçekleşti.2013 Yılının ilk yarısı için memur maaşlarına %3 zam yapılmıştı.Bu durumda bütçe uygulamaları gereği, altı aylık enflasyon oranı altında kalan memur maaşlarına enflasyon farkı olarak, 1 Temmuz tarihinden geçerli olmak üzere söz konusu farkı telafi edecek oranda,  %1 oranında ek zam yapılması gerekecek.
Enflasyon farkından kaynaklanan ek zam, aynı tarihten geçerli olmak üzere memur maaşlarının yanısıra, emekli memur maaşlarına, memur emekli ikramiyelerine ve kıdem tazminatı tavanına da aynı oranda yansıyacak.
1 Temmuz tarihinden geçerli yeni memur maaş katsayısının önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor.




***************

2012 Yılında yapılan toplu sözleşme görüşmeleri sonucu memur maaşlarına 2013 yılının altışar aylık dönemleri için  %3'er oranında zam yapılmıştı.Hükümetin uzun yıllardır yaptığı uygulamaya göre altı aylık enflasyon oranları aynı döneme ait  memur maaş zam oranlarını geçtiği taktirde aradaki fark süreç sonunda ek zam olarak  maaşlara yansıtılmakta.
Konu ile ilgili olarak 2013 yılı ilk beş aylık tüketici enflasyon oranları aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir:
 
Ocak-   % 1,65
Şubat-  % 0,30
Mart-   % 0,66
Nisan-  % 0,42
Mayıs-  %0,15
 
2013 Yılının ilk beş aylık enflasyon oranı  kümülatif olarak %3,21 oranında, yani 6 aylık memur maaş zammının az üzerinde gerçekleşmiştir.Haziran ayı enflasyonu negatif olmadığı taktirde memurlara 1 Temmuz'dan geçerli olmak üzere enflasyon farkından kaynaklanan ek zam  ödenmesi gerekecektir. Sözgelimi; Haziran enflasyonu yüzde 0,25 olarak gerçekleşirse  1 Temmuz 2013 tarihinden itibaren enflasyon farkı olarak ödenmesi gereken ek zam yüzde 0,46 olacaktır.Bu durumda memur maaşlarına önce yüzde 0,46 ek zam, ardından %3 normal zam uygulanacaktır.

3 12 2012

memura enflasyon farkı var mı?

3 Ocak 2013-Aralık ayı enflasyonu 0,38 olarak açıklandı.Böylece, 2012 yılı ikinci yarı yıl enflasyonu %4.14 olarak gerçekleşmiş oldu.Bu durumda memurlara aynı dönem için verilen  %4'lük zam oranını aşan kısım kadar, yani %0,14'lük (binde bir virgül dört-memur maaşlarında 2-3 Lira fark eder) cüzi farkı telafi edecek miktarda  ek zam yapılması gerekecek.1 Ocak 2013 tarihinden geçerli, enflasyon farkı ve %3 zam dahil yeni memur maaş verilerinin birkaç gün içinde yayınlanması bekleniyor. 
                                                           --------------------
Kasım ayı enflasyonu, yani tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) %0,38 olarak açıklandı.Oysa, bir önceki ay (Ekim) enflasyonunun,  %1,96 olarak yüksek gerçekleşmesi, maaş zamları 2012 yılı için %4+%4 ve 2013 yılı için %3+%3 şeklinde umulanın oldukça altında belirlenmiş olan memur ve  sözleşmeli personel ile emekli memurlara enflasyon farkı olarak ek zam verilmesi ihtimalini arttırmıştı.
Bununla birlikte, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bir süre önce yaptığı açıklamaya göre, 2012  ikinci yarı yılına ait  enflasyon oranı  %4'ü aştığı taktirde  memur maaşlarına enflasyon farkından dolayı ek zam yapılacak.Bu itibarla 2012 yılı ikinci yarı aylık enflasyon oranlarına göz atalım;
Temmuz: (-) %0,23
Ağustos  : %0,56
Eylül      : %1,03
Ekim      : %1,96
Kasım    : %0,38 
1 Temmuz tarihini sıfır kabul edersek, ilk beş ayın kümülatif enflasyon oranı %3,74 olarak çıkmakta.Eğer, Aralık ayı enflasyonu ile birlikte bu oran %4'ü aşarsa, aşan kısım memur maaşlarına ek zam olarak yansıtılacak.Örnek olarak; Aralık ayı enflasyonu %1 olursa, ikinci yarı yıla ait enflasyon oranı %4,78 olarak gerçekleşmiş olacak.Bu durumda memur maaşlarına %0,75 oranında ek zam yapılması gerekecek.
2013 Yılı Ocak ayından geçerli  %3 oranındaki zam ise, ek zamlı maaş üzerinden hesap edilecek.
Enflasyon farkı çıkmaması halinde ek zammın sözkonusu olamayacağı gerçeğinden hareketle, 2013 bütçesine konulan hedeflerden yola çıkılarak memura %1,3 oranında enflasyon zammı verileceğine dair yanıltıcı haberlere itibar edilmemesi gerektiğini hatırlatalım.Memurlara ek zam ödenip ödenmeyeceği, 3 Ocak tarihinde açıklanacak Aralık ayı enflasyon oranından sonra belli olacak.

28 12 2011

memura üç zam derken

Medya  önemsiz,değersiz, hatta yalan ve yanlış haberlere bile "şok haber " türünden vurgulamalarla  ilgi çekmeyi marifetmiş gibi alışkanlık haline getirmeyi başarmış durumda.Merak içinde, "şok gelişme, şok iddia, şok karar" filan diye reklamı yapılan bir habere bakıyorsunuz, içi tamamen boş.Ne haberin içeriği  düşündüğünüz gibi, ne de sizi ilgilendiriyor.Bugünlerde medyada bolca işlenen "memura üç ayrı zam birden" haberi de farklı değil.Bu haberi duyan da sanacak ki memurlar maaş zamları ile ihya edilecek.Oysa gerçekler çok farklı.
Esasında memurların üç ayrı zam alacağı doğru.Ama nasıl, iş burada.

Birinci zam enflasyon farkı ile ilgili.Hükümet 2011 yılı ikinci yarısı için memur maaşlarına %4 zam yapmıştı.Ancak sözkonusu döneme ait enflasyon Kasım sonu itibarıyla bu oranı aşmış,%6,2'ye ulaşmış durumda.Yıl sonu itibarıyla enflasyonun biraz daha yükseleceği düşünülürse memur maaşlarında enflasyondan kaynaklanan önemli bir kayıp olacak.İşte, memur maaşlarını enflasyona ezdirmeme politikası nedeniyle, memur maaşlarına; gerçekleşen enflasyon ile daha önce verilmiş zam oranı arasındaki kadar olmak üzere 2011 yılı enflasyon kayıplarını telafi etmeye yönelik zam yapılacak.
İkincisi ise, Ocak ayı itibarıyla yapılması düşünülen %3 zam.Esasında 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği paketi ile memurlara toplu sözleşme yapma hakkı verilmiş, ancak her nedense, konuya dair mevzuatı düzenleyecek kanun tasarısı bir türlü Meclise getirilememişti.Şikeye verilen cezaları azaltan kanun tasarısı veya milletvekili maaşlarına zam yapılmasına dair kanun tasarıları Meclisten bir çırpıda geçerken memur toplu sözleşme mevzuatına dair kanun tasarısı ortada yoktu.İşte bu nedenle  hükümet, ilk kez 2012 yılı için  toplu sözleşme masasında belirlenmesi gereken  memur maaş zamlarını geciktirdiği için  mağduriyete ara çözüm olarak memurlara avans mahiyetinde zam vermeyi uygun görmüş olmalı.
Üçüncü zam ise, toplu sözleşme masasında belirlenecek olanı.Memurlar gecikmiş olsa da ilk kez bu yılın ücret ve sosyal hakları için hükümetle toplu sözleşme masasına oturacak.Muhtemelen tarafların anlaşmazlığından dolayı hükümet temsilcilerinin ağır basacağı şekilde oluşturulan yüksek hakem kuruluna kalacak ve buradan çıkacak mütevazi zam kararları 1 Ocak 2012 tarihinden geçerli olacak ve ödenecek %3 avans zammı mahsup edilecek.

İşte üç zammın hikayesi böyle.Şimdi burada gerçekten memurları ihya edecek zamların olup olmadığını haberi yapanlara sormak gerekir.
Nihayetinde işe yeni başlayan üniversite mezunu bir memurun maaşı 1.300-TL'den fazla değil. Kıdemli bir memurun aldığı ise yalnızca 200-300-TL daha fazla.Yani,sıradan bir memur ancak yoksulluk sınırının yarısı kadar ücret alabiliyor.Serbest çalışan bir usta,kalfa hem de iş seçme lüksünü saklayarak bu paranın iki katını pekala kazanabilirken, 1000-TL gibi düşük bir  ücretle çalışan işçinin ücreti de ikramiye,izin parası,bayram harçlığı,kumanya gibi muhtelif takviyelerle sabahtan akşama masasına mahkum memur maaşını aşabilmekte.
Memura üç zam derken gerçekler de ortaya konulmalı.Habercilik yanıltma amaçlı olmamalı.

5 12 2011

memura enflasyon farkı var,ancak...

Ekim ayından sonra Kasım ayı enflasyonunun da  %1,73 gibi yüksek bir rakam çıkması sonrası Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK'in ,''2011 yılı ikinci altı aylık dönemde enflasyon oranının yüzde 4'ü aşması halinde aşan kısım 2012 yılı Ocak ayında maaşlara yansıtılacaktır'' şeklindeki açıklamaları doğrultusunda memurlara enflasyon farkı adı altında ek zam verilmesi hemen hemen kesinleşti. Yılın ikinci altı ayında gerçekleşen enflasyon oranı Kasım ayı itibarıyla %6,18.Bu itibarla  enflasyon farkı olarak verilmesi gereken ek zam oranı Kasım sonu itibarıyla %2,10.  
Diğer taraftan, enflasyon oranının beklentilerden fazla çıkmasından dolayı verilecek ek zammın sevinci memurların kursağında kalacağa benzer.Zira, Avrupa'nın mali açıklarından  kaynaklanan küresel krizin ayak seslerinin iyice yaklaştığı bir dönemde, halihazırda ciddi cari açığı olan Türkiye'nin buna ilave olarak çift haneli enflasyona koşması pek hayra yorulur bir durum değil.Esasında bu durum,uzun yılların tecrübesiyle hiper enflasyonlara bağışıklık kazanmış, yüksek cari açığını bir şekilde  geçiştirmeyi  başarmış Türkiye için yaşamsal mesele değil.Ancak, yabancı yatırımcıların  Türkiye'yi yatırıma uygun bulmamaları, yatırımlarını istedikleri zaman nakite çevirememe gibi  risklerden dolayı yatırımlarını krizden daha önce geri çekmeleri için geçerli bir neden bu.Böyle bir durum ise,istim üstündeki ekonomimizin tüm dengelerini altüst etmeye,çalışanların mevcut haklarının bir kısmının bir çırpıda erimesine, kaybolmasına  yetecektir.
Bu durumda, enflasyonun en kısa zamanda eksilere dönmesi, aşırı tüketimden artmış cari açığın düşmesini beklemek  veya küresel ekonomik krizin başlamadan bitmesi için dua etmekten başka yapacak bir şey kalmıyor.   

2 06 2011

2011 Temmuz memur maaş zammı

2011 Yılında memur maaşlarına yapılacak zamlarla ilgili hükümler bilindiği üzere ; Kamu İşveren Kurulu ile Memur-Sen Konfederasyonu arasında geçen yıl imzalanan toplu görüşme mutabakatı ile belirlenmişti.
Sözkonusu mutabakata göre; yılın ilk altı ayı için memur maaşlarına %4 oranında artış yapılmış, 375 sayılı KHK’ye göre (bir kısım memurlara) ödenmekte olan ek ödeme miktarı 80-TL (%14 oranında), çalışmayan eş için ödenen aile yardımı 20-TL arttırılmış, sendika üyesi kamu çalışanlarına üç ayda bir 45-TL tutarında toplu görüşme primi ödenmesi kararlaştırılmıştı.
Yine aynı mutabakata göre 2011 yılının ikinci yarısında;
*-Memur maaşlarına %4 oranında zam yapılması,
*-Eş için ödenen aile yardımının 20-TL daha arttırılması gerekmektedir.
Bu bakımdan %4 zamma göre, halihazırda 0,061954 olan memur maaş katsayısının 0,064432’ye,
0,019638 olan yan ödeme katsayısının 0,020424’e ,
826,56-TL  olan taban aylığının 859,62-TL’ye,
1823 gösterge olan eş için aile yardımının 1865 göstergeye yükseltilmesi gerekmektedir.
Ancak bununla birlikte, hükümetin ortalama maaş artışını %4’e tamamlayacak şekilde maaş unsurlarını farklı oranlarda arttırabileceği dikkate alınmalıdır.

Halen 112,94-TL olan eş için aile yardımı yılın ikinci yarısında 120,17-TL’ye yükselecektir.Çocuk yardımı için, %4 oranındaki katsayı artışından kaynaklananın dışında ayrı bir artış öngörülmemiştir.

Enflasyon farkı
2011 Yılına ait gerçekleşen enflasyon  oranı Mayıs ayı (Mayıs enflasyonu %2,42) sonu itibarıyla  %4,93 olarak açıklanmıştır.Haziran ayı enflasyonu (negatif çıkmadığı taktirde)  ile birlikte  ilk altı aylık oran %4'ü aştığı taktirde ,%4'ü aşan kısmının uzun süredir yapılan hükümet uygulaması olması itibarıyla,1 Temmuz'dan geçerli olmak üzere aynı oranda maaşlara yansıtılması gerekir.
Diğer taraftan,yasa gereği en yüksek memur maaşına göre hesap edilmekte olan kıdem tazminat tavanının 1 Temmuz 2011 tarihinden itibaren, %4 memur maaş zammına paralel olarak (enflasyon farkı hariç) , halihazırdaki 2.623,23-TL’sından   2.728,16-TL’sına yükseleceği hesaplanabilir.

Memur emekli maaş ve ikramiyelerine yapılacak zam ise, doğrudan memur maaş zamlarına endeksli olduğu için, zam oranının enflasyon farkı hariç %4 olacağı söylenebilir.

6 10 2010

2011 memur maaş zammına dair

Bkz. 2011 memur maaş katsayısı belli oldu

2011 Yılı memur maaş zammına dair  hükümet ile memur konfederasyonları  arasında yapılan toplu görüşmelerde sadece Memur-sen  ile mutabakata varılmış, bu çerçevede;
-2011 yılının  altışar aylık dönemleri için memur maaşlarına %4+%4 oranlarında zam,
-375 sayılı KHK’ye göre ek ödeme almakta olan memurların ek ödemelerine 80-TL zam,
-çalışmayan eş için yapılan aile yardımında her iki altı ay için  20+20-TL artış,
-sendikalı memurlara aylık 15-TL üzerinden üçer aylık dönemler halinde toplu görüşme primi ödenmesi, hususları kararlaştırılmıştı.Ayrıca,sözleşmeli personele de eş ve çocuk yardımı yapılması  ücretle ilgili diğer bir maddeydi.
 Bununla birlikte, verilen zamları yeterli görmeyen Kamu-sen 'in taban aylığında artış talebi için Uzlaştırma Kuruluna yaptığı başvurunun  şimdiye kadar olduğu gibi yine olumsuz sonuçlanacağı önceden belliydi.Nitekim Hükümet,  müzakere açmadan Uzlaştırma Kurulunun önerisini  reddetti.
Referandum paketi ile birlikte kabul edilen Memurlara toplu sözleşme hakkı verilmesine dair anayasa değişlikliği maddesinin  hemen şimdi-bir an önce uygulamaya geçirilmesi gibi boş beklenti bir yana , hükümetin bu konuda istekli olması halinde dahi, toplu sözleşmeli bir düzene geçilebilmesi için yapılması  gerekli  yasal düzenlemeler ve mevzuat değişikliklerinin tamamlanabilmesi bağlamında en az altı aylık bir süreye ihtiyaç olduğu son derece açık .
Diğer taraftan , toplu görüşmelerde sağlanan mutabakatın ardından kimi basın-yayın organlarında yapılan kuruşu kuruşuna zamlı memur maaş hesaplarının kesinlikle gerçeği   yansıtmadığını ifade etmek gerekir. Tamam, genel zam oranı belli olmuştur.Ancak, zam oranlarının memur maaşlarını oluşturan katsayı,yan ödeme katsayısı ve taban aylığına hangi oranlarda yansıyacağı,yani zamlı maaş verileri henüz belli değildir. Sözkonusu yansıma geçmiş dönemlerde olduğu gibi pekala farklı oranlarda olabilir.Mesela, 2010 Temmuz ayında enflasyon farkı ile birlikte verilmesi kararlaştırılan ortalama zam oranı %3,56 iken,bu oran katsayı ve yan ödeme katsayısına %3,59 oranında  yansırken, taban aylığına %3,95 oranında yansıtılmıştır. Memur maaş zamları  konusunda cimri davranan hükümetin memur maaşları arasındaki  uçurumu kapatmak  için duyarlı olduğu bilinmektedir. 
Velhasıl, Ekim ayı sonuna doğru yapılacak bütçe görüşmeleri sırasında açıklanacak memur maaş  verileri  henüz belli olmadan, kaba hesapla yapılmakla birlikte, kuruşu kuruşuna doğruymuş gibi sunulan zamlı memur maaş hesaplarına itibar edilmemesi  gerekir.

5 07 2010

memurun enflasyon farkı

2010 Yılı ilk altı ay enflasyon (TÜFE=Tüketici fiyatları enflasyonu) oranları
AYLIK                       KÜMÜLATİF
Ocak : %1,85            -  %1,85
Şubat : %1,45           - %3,33
Mart : %0,58            -  %3,93 
Nisan : %0,60          -  %4,55
Mayıs :(-)%0,36       - %4,17
Haziran: (-) %0,56  - %3,59

Görüldüğü üzere Haziran ayı enflasyonu  ek zam bekleyen memur,sözleşmeli personel,emekli memur ve kıdem tazminatı artışı bekleyen işçilerin beklentilerinin uzağında (belki  biraz da zorlama ile) eksi 0,56 olarak düşük,ancak 2010 yılı ilk altı aylık döneme ait enflasyon oranı bütçe hedeflerinin ilerisinde  % 3,59      olarak belirlendi.Yılın  ilk altı ay için memurlara %2,5 oranında zam veren hükümet, baştan beri uyguladığı ve söz verdiği üzere  maaş zammını aşan enflasyon farkını  Temmuz'da yapılacak ikinci altı aylık zamdan önce ilave olarak vermek durumunda.Bu bakımdan 15 Temmuz'da ödenecek memur maaşlarına   %2,5 oranındaki ikinci altı ay zammından önce %1,09    oranında enflasyon farkı ilave edilecek.Ek zam  1 Temmuz'dan geçerli olmak üzere,memur,sözleşmeli personel, memur emekli maaşlarına, emekli ikramiyelerine ve işçi kıdem tazminatlarına yansıyacak. Sözkonusu enflasyon farkı ile birlikte maaş ve ücretler 1 Temmuz'dan geçerli olmak üzere %3,59 oranında artmış olacak.
2010 yılı ikinci altı aylık döneme ait enflasyon oranı %2,5'i aştığı taktirde ise farkı  2011 Ocak maaşlarına yansıtılacak.

MEMUR MAAŞI NASIL HESAPLANIR?

3 06 2010

memura enflasyon farkı

     Halihazırda işe yarar sendikal hakları,ücret ve sosyal haklarını hükümetle ciddi bir şekilde müzakere etme güçleri bulunmayan memurlara maaş zamları adet olduğu üzere bütçede öngörülen enflasyon hedefine göre belirlenmekte, son yıllarda bütçe kanununa konulan hükümler ile gerçekleşen enflasyon öngörülenden yüksek çıktığı taktirde aradaki fark maaşlara ayrıca yansıtılmaktadır.
   Bilindiği üzere hükümet memurlara 2010 yılının her iki altı ayı için %2,5+%2,5  oranında maaş zammı vermiş, 2009'un ikinci yarısında gerçekleşen enflasyon  öngörülenden %0,12 (binde bir virgül iki) oranında fazla çıktığı için sözkonusu enflasyon farkı 2010 yılı Ocak ayından geçerli olmak üzere  %2,5 zam ile birlikte (%2,5+%0,12=%2,62) maaşlara yansıtılmıştı.
    Bu bağlamda 2010 yılının ilk beş aylık döneminde memur zamlarına esas olarak değerlendirilen tüketici fiyatları enflasyonu (TÜFE) aşağıdaki gibidir.
Ocak    : %1,85
Şubat   : %1,45
Mart     : %0,58
Nisan   : %0,60
Mayıs :(-)%0,36
     Ocak  sonu itibarıyla %1,85 olan 2010 yılı enflasyon oranı,Şubat ayında %3,33, Mart ayında %3,93 ,Nisan ayında %4,55'e  yükselmiş, Mayıs ayında ise eksi enflasyon nedeniyle %4,17'ye gerilemiştir.Diğer bir deyişle 1 Ocak günü 100,00 olan genel fiyatlar düzeyi ilk beş aylık dönemde 104,17'ye yükselmiş , TL, ortalama fiyatlar karşısında yüzde dört nokta on yedi oranında değer kaybetmiştir.Bu itibarla yılın ilk yarısı için yüzde iki buçuk oranında zam verilen memurlar ilk beş ay itibarıyla   %1,67 oranında  (%4,17-%2,50=%1,67)  ek zam  almayı haketmiştir. Haziran ayı enflasyonu sıfır çıksa dahi bütçe uygulamalarından dolayı memurlara 1 Temmuz'dan geçerli %2,50 zamma ilave olarak sözkonusu enflasyon farkının da ödenmesi gerekir. Ancak, Haziran ayında enflasyon sözgelimi, %(-)0,50 oranında düştüğü taktirde ek zam oranının %1,15'e düşeceği,tam tersine %0,50 oranında arttığı taktirde ise %2,20'ye yükseleceği bilinmelidir.

NOT:Enflasyon farkı memur emekli maaşları ile işçi kıdem tazminatına aynı oranda yansıyacaktır.

Bkz. Memur maaşı nasıl hesaplanır?
        TUİK'in enflasyon oyunu

 

6 03 2010

enflasyon gerçekten düştü mü?

     Enflasyon;fiyatlar genel düzeyindeki artış demek.Geçmiş dönemlerde zam kelimesi ile özdeşleştirdiğimiz  ve çoğu zaman ülkenin en büyük sorunu olarak dile getirilen enflasyonun basında canavar şeklinde temsil edildiği hatırlanacaktır.Kimi zaman %100'lere kadar tırmanan enflasyon  oranları ekonomik dengelerin tutturulmasına,sağlıklı ekonomik politikalar izlenmesine olanak vermediği gibi, dar gelirli halkın belini büken başlıca unsurdu.
   Bugün ise enflasyon canavarı, on yıl öncesine kadar hayalden öteye  geçmeyecek bir düzeye,%10'un altına  çekilmiş bulunmaktadır.Bununla birlikte pek çok kişi enflasyonun gerçekte düşmediği,fakat gerçek oranların  gizlendiğini öne sürmekte.İstatistik kurumunca (TÜİK) açıklanan aylık enflasyon oranlarının gerçeği yansıtmadığına dair  başka bir iddia ise,enflasyon hesabına esas tutulan mal ve hizmetler sepetinin toplumun gerçek tüketim özelliklerini göstermediği,az kullanılan veya herkesin kullanmadığı lüks tüketim maddelerini esas aldığı  yönündedir ki,bu ayrı ve teknik  bir konudur.
    Enflasyon oranlarının gerçekte düşmediği ve gizlendiğine dair iddia ise genel ekonomik tablo içinde anlamını yitirmektedir.Zira reel ekonomi bir bütün olarak yaşanan gerçek enflasyonun nabzını tutar,hisseder ve hesaplarını ona göre yapar. Bankalar mevduat  ve kredi faizlerini enflasyona göre belirler ki, halihazırda mevduata uygulanan faiz oranları  %10,kredi faiz oranları %15'lerin  altına düşmüştür. Enflasyonun gerçekte sözkonusu oranlardan çok fazla olduğunu kabul edersek, böyle bir durumda faaliyetlerini genel ekonomik duruma paralel yürütmekte zorunda olan bankalar ne %10 faiz  ile mevduat toplayabilir,ne de %15 ile kredi verebilirler.Aksi taktirde batarlar.
     Yine,enflasyonun dizginlerinin tutturulamadığı,ekonominin dibe vurduğu  yıllarda  Hazinenin gecelik %1000'ler gibi faizlerle borçlandığı, devletin zorunlu ödemelerini gerçekleştirmek için ağır borç yükü altına girdiği  hatırlanacaktır. Gerçek enflasyonun açıklanandan çok fazla olması durumunda devletin harcamaları için borçlanamayacağı açıktır ki,devletin tahvil karşılığı borçlanma oranları da halihazırda %10'un oldukça altında seyretmektedir.
     Enflasyonun ciddi biçimde düştüğüne başka bir gösterge ise yıllık 30 binlerden beş yüz binlere tırmanan otomobil satışları,her tarafta mantar gibi çoğalan konut inşaatları.Yüksek enflasyon döneminde çok ağır gelen kredi faizlerini ödeme imkanı olmayan  pek çok kişi kredi faizleri düşünce ev ve araba sahibi olabilmiştir.Vaktiyle iki taksitli alışveriş için dahi vade farkı sözkonusu iken bugün vade farksız 24 taksit bile mümkün olabilmektedir.Çünkü  enflasyon düşük olduğu için  satıcının uzayan vadeden dolayı kaybı katlanılabilir düzeye inmiştir. 
   Genel olarak ekonomi hesaplarını afaki değil,somut veriler üzerinden yapar.Fiyatlar enflasyonun yanısıra arz ve talep hususları dikkate alınarak arttırılır.Bu nedenle her ürünün fiyatı aynı oranda artmaz.Genel olarak talebi fazla olan ürünün fiyatı artarken,bu artış diğer değişkenlerden bağımsız  ve sınırsız  değildir.Zira serbest piyasa ekonomisinde alıcıların yanısıra satıcı sayısı çokluğu,fiyatı çok artan ürünün yerine kullanılabilecek ikame mallar  ve zorlu rekabet koşulları fiyatların gerçekçi bir yaklaşımla hareket etmesini sağlayan ortam hazırlar.Enerji gibi bazı ürünlerin fiyatlarındaki yüksek artış piyasa koşullarından dolayıdır.Buna karşılık kimi ürünlerin fiyatlarının da beş-on yıl öncesi gibi olduğu görülecektir.
   Sonuç olarak; enflasyon oranlarının  düştüğü bir gerçek,buna inanabiliriz. Ancak daha önemli olan,enflasyon oranlarını ,toplumun fazla hissetmeyeceği daha düşük oranlara indirip oralarda kalıcı tutabilmek olmalı.
                       Enflasyon ve memur maaş zammı  ilişkisi
     Enflasyon oranları gerçekte düşmesine,üş aşağı beş yukarı açıklanan  
seviyelerde seyretmesine rağmen rağmen ,memur maaş zamları ile enflasyon oranları arasındaki tam uyuşmazlık devam etmekte.
    Bilindiği üzere son yıllarda Bütçe Kanununa eklenen hükümlerle, altışar aylık verilen memur maaş zam oranları gerçekleşen enflasyon oranlarının altında kaldığı taktirde memurlara enflasyon farkı altında ücret farkı ödenmektedir.Ne var ki hükümetin sözkonusu uygulamada aldatma yolunu tercih ettiğini ifade etmek zorundayız.Zira,enflasyon farklarının kesinleşeceği Haziran ve Aralık enflasyon oranları her defasında nasılsa diğer aylardan düşük (açıklanmakta) çıkmakta,enflasyonun bir kısmı her defasında bir sonraki altı aylık döneme aktarılmaktadır.Yine bu nedenle Ocak enflasyonu Aralık,Mayıs enflasyonu Haziran aylarından daima yüksek çıkmaktadır.Aşağıdaki tabloda son beş yılın enflasyon oranlarına bakıldığında durum görülecektir.   Kış havasının hakim olduğu,sebze-meyvenin pahalandığı Aralık ayı neredeyse yılın en ucuz ayı olarak belirmektedir.Mayıs ayının  ardından  henüz yaz bereketi tam olmayan Haziran ayındaki keskin düşüş te dikkat çekicidir.2009 Yılının Aralık ayındaki 0,53'lük oranın ardından 2010 Ocak ayındaki 1,85'lik yüksek oran  aynı politikanın devam ettiğini göstermekte.
   Memurların her defasında enflasyon sendromu yaşamamaları ,enflasyona oyuncak edilmemeleri açısından hedef enflasyon yerine bir önceki altı ayda gerçekleşen enflasyon oranında zam verilmesi gerçekçi ve doğru bir yol olacaktır.Aksi taktirde, memurların maaş zamları ile enflasyon oranları arasındaki şüpheli sorgulamadan kaynaklanan rahatsızlığı  bitmeyecektir.
Sitetistik TurkeyRank.Com - Pagerank Servisi
Web Statistics